logo
g

Her2

Co to są tak zwane "HER-y"?
Każda komórka na swojej powierzchni posiada receptory - cząsteczki umożliwiające odbiór sygnałów z otoczenia i przekazywanie ich do wnętrza komórki. Dzięki takim sygnałom komórka może prawidłowo funkcjonować, rosnąć i dzielić się. Jednym z takich receptorów jest HER2, receptor ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu (ang. /human/ /epidermal growth factor receptor 2/). Związanie czynnika wzrostu do tego receptora powoduje pobudzenie komórki do wzrostu i podziału. Niestety w przypadku komórek nowotworowych kontrola tych procesów jest zaburzona. Związane jest to z *amplifikacją* genu kodującego cząsteczkę receptora, czyli zwiększoną liczbą kopii genu w jądrze komórki oraz nadmierną ilością (*nadekspresją*) cząsteczek receptora na powierzchni komórki. Powoduje to ciągłe przekazywanie sygnału wzrostu do jądra komórki, czego efektem jest niekontrolowany podział komórki, powstanie i szybki wzrost nowotworu.

Jakie znaczenie ma obecność HER2?
Wykazano, że w 25-30% przypadków raka piersi obserwuje się zwiększoną liczbę cząsteczek receptora HER2 i ma to jednocześnie związek z agresywniejszym charakterem raka oraz gorszym rokowaniem dla pacjentów, u których stwierdzono przerzuty do węzłów chłonnych.

Jak oznacza się HER2?
Ocenę stanu receptora HER2 przeprowadza się obecnie dwiema metodami. Metoda immunohistochemiczna (IHC) pozwala na ocenę ilości białka HER2 na powierzchni komórki. Metoda ta jest powszechnie stosowana, stosunkowo tania, a wynik podawany jest w czterostopniowej skali: 0 ( negatywny), 1+ ( status ujemny), 2+ ( granicznie pozytywny), 3+ (dodatni). Jednoznaczna ocena statusu receptora HER2 jest utrudniona w grupie granicznej (2+), ponieważ analiza immunohistochemiczna opiera się na subiektywnej ocenie natężenia odczynu barwnego i dlatego należy dodatkowo wykonać badanie FISH w celu precyzyjnej oceny ilości kopii genu kodującego receptor HER2.

Technika fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ *FISH *(ang. /fluorescence in situ hybridization/) łączy metody biologii molekularnej i cytogenetyki. Umożliwia wykrycie najmniejszych zmian w strukturze i liczbie chromosomów, a także pozwala na precyzyjną lokalizację wybranych sekwencji w genomie. Do analizowanego fragmentu chromosomu przyłącza się sonda molekularna (krótka cząsteczka DNA) wyznakowana barwnikiem fluorescencyjnym. Sonda łączy się tylko do ściśle określonej sekwencji, a po powstaniu połączenia i usunięciu niezwiązanej sondy, preparat ogląda się pod mikroskopem i zlicza się sygnały pochodzące od przyłączonych sond. W prawidłowych komórkach znajdują się 2 kopie genu, a jeśli komórka znajduje się w fazie podziału ilość ta podwaja się ( 4 kopie). Prawidłowa liczba kopii określana jest jako brak amplifikacji i jest opisywane jako ujemny status receptora HER2. Jeśli w komórce znajduje się 5-10 kopii mamy do czynienia z amplifikacją niską, a powyżej 10 kopii z amplifikacją wysoką. W takiej sytuacji status receptora HER2 określany jest jako dodatni.

dr Barbara Strzelczyk
Centralny Bank Tkanek i Materiału Genetycznego

d




logo